Erkin Koray kimdir?
Türk rock müziği bir efsaneyi daha yitirdi. Erkin Koray 7 Ağustos 2023 günü hayata gözlerini yumdu. Müziği, tarzı, yaşantısı ve açıklamalarıyla bambaşka bir sanatçıydı o. Hala dillerden düşmeyen birçok şarkısını biliyoruz ama ya hayatını... İşte usta sanatçının 82 yıllık ömrünün kısa özeti.
Mustafa Erkin Koray 24 Haziran 1941’de İstanbul Kadıköy’de doğdu. Annesi Vecihe Koray piyano eğitmeniydi. Müzikle ilk teması da annesi sayesinde oldu. Önce piyano ardından gitar çalmayı öğrendi. İstanbul Alman Lisesi'nde okurken, Erkin Koray ve ritimcileri adlı bir grup kurdu ve dönemin güncel parçalarını çalmaya başladı.1957'de komşu okul Galatasaray Lisesi'nde konser verdiklerinde seyirciler arasında o zamanlar orta okul ikinci sınıf öğrencisi olan Barış Manço da vardı. Liseyi bitirdikten sonra yavaştan adını duyurmaya başlamıştı bile.
1960'lı yıllar
1962 yılında ilk 45'liğini kaydetti.1 yıl sonra askere gitti. Ankara'da Hava Kuvvetleri Caz Orkestrası'nda solist ve gitarist olarak vatani görevini tamamladı. Terhisi sonrasında Almanya'nın Hamburg şehrine gitti. Türkiye'ye döndükten sonra 1966'da İngilizce şarkılardan oluşan bir plak çıkardı. Ancak sadece 300 civarı sattı. Bu onun için bir hayal kırıklığıydı. Ancak 1968 yılında, Hürriyet Gazetesi tarafından yapılan Altın Mikrofon yarışmasında 4. olan Koray'ın, Meçhul ve Çiçek Dağı şarkılarının olduğu plak sekiz yüz bin adet sattı. Yine o dönem çıkardığı “Anma Arkadaş” şarkısı dillere pelesenk oldu.
Doğu-batı sentezi
İlginç bir karakteri vardı. Ünlüydü ama ünlü gibi yaşamıyordu. Öyle çok malı mülkü olan biri de değildi. Arada yurtdışında gidiyor, Hollanda, Almanya ve Kanada’da kalıyor sonra tekrar ülkesine dönüp müziğe devam ediyordu. Dönemin türkülerini ve sanat müziği eserlerini underground tarzda yorumluyordu. Tam bir sentez insanıydı yani.
1969 yılında kurduğu Yeraltı Dörtlüsü grubu ile Türkiye'de underground müzik akımının öncüsü olan Erkin Koray 1973’te Müge Duruman’la evlendi. Evlendikten sonra şahlandı adeta. 1974 yılı Koray'ın en başarılı yıllarından biri oldu. "Şaşkın / Eyvah", "Krallar / Dost Acı Söyler" ve "Feshupanallah / Komşu Kızı" 45'liklerini çıkardı. 1982'de ise “Benden Sana” albümü çıktı. “Öyle Bir Geçer” şarkısı birçok farklı sanatçının da seslendirdiği güncelliğini hiç kaybetmeyen şarkılardan biri olarak kazındı hafızalara.
Tarzı sebebiyle dışlandı
80’ler zor yıllardı. Zaten uzun saçı ve tarzıyla tepki çekiyordu. Avrupa'da David Bowie ile Alice Cooper'ın renkli yüz makyajlarını kendine uyguladı. Haliyle linç edildi. Hatta TRT tarafından dışlandı. Eserlerinin çoğu yayımlanmaya uygun görülmüyordu. O yüzden dinleyici kitlesi hep sınırlı kaldı.
Politik Erkin Koray
80’lerin sonunda siyasete bulaştı. 1988'de SHP saflarında yer aldı. Mitinglerde seçim otobüsü üstünde "Fesuphanallah" söyleyen Erkin Koray, ani bir kararla DYP'ye transfer oldu. Sistemi eleştiren bir yanı vardı her zaman. Kızı Damla’yı okula göndermedi mesela okullardaki eğitimi beğenmediği için. Kendi başına evde yetiştirmeye çalıştı. Sonra “Estarabim” diye bir şarkı çıkardı. Anlamını hala bilinmez. Kendisine sorulduğundaysa “O kelimeyi ben yarattım. Bırakın İngilizceye, Türkçeye tercümesi bile iş açar başımıza” demişti.
Öyle bir geçer zaman ki
Yani hem müziği hem de açıklamalarıyla gündem olan bir sanatçıydı. 2007’de 34. Altın Kelebek "Onur Ödülü” , 2008 14. Kral TV Video Müzik Ödülleri’nde de "Jüri Onur Ödülü" aldı.
Son yıllarında kızıyla birlikte Kanada'da yaşıyordu. Akciğer rahatsızlığı için tedavi görüyordu. 7 Ağustos 2023’te hayatını kaybetti.
"Yaşamak hatırlamaktır” diyordu usta sanatçı. 82 yıllık ömründe bu topraklara bıraktığı güzel şarkılarıyla hep hatırlanacak bir isim olarak ayrıldı aramızdan.